Inkubator przedsiębiorczości czy własna firma (JDG) w Polsce: co wybrać
Kwoty ZUS i podatków podano na 2026 rok.
Przez inkubator przedsiębiorczości pracujesz bez własnej firmy: podmiotem prawnym jest inkubator, a Ty otrzymujesz pieniądze na podstawie umowy o dzieło lub umowy zlecenia. JDG (jednoosobowa działalność gospodarcza) to Twoja własna firma, sam wystawiasz faktury, płacisz ZUS i podatki. Licząc kwotę netto, inkubator jest zwykle korzystniejszy w szerokim przedziale dochodów, ale nie daje tego, co daje JDG: stażu emerytalnego, zasiłku chorobowego i ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ z tytułu tej umowy.
Porównanie: inkubator i JDG
| Inkubator przedsiębiorczości | Własna firma (JDG) | |
|---|---|---|
| Kto jest podmiotem prawnym | inkubator, pracujesz na podstawie umowy z nim | Ty sam |
| ZUS | nie | przez pierwsze 6 miesięcy 0 zł, przez kolejne 24 miesiące od 456,18 zł miesięcznie, potem 1 926,76 zł miesięcznie (2026) |
| Ubezpieczenie zdrowotne (składka zdrowotna) | nie | od 432,54 zł miesięcznie na skali podatkowej; na ryczałcie 498,35, 830,58 lub 1 495,04 zł miesięcznie w zależności od przychodu (2026) |
| Podatek | PIT 6% przy przeniesieniu praw autorskich lub 9,6% bez niego, do rocznych limitów | skala podatkowa 12% i 32%, podatek liniowy 19% lub ryczałt od 2% do 17% (dla IT zwykle 12% lub 8,5%) |
| Faktury dla klientów | wystawia inkubator | wystawiasz Ty |
| Księgowość | prowadzi inkubator | Ty sam lub Twój księgowy |
| Staż emerytalny, zwolnienie lekarskie (L4), NFZ | z tytułu tej umowy nie | tak |
| Koszty miesięczne | stała opłata dla inkubatora | ZUS, składka zdrowotna, księgowy |
Kiedy wygodniejszy jest inkubator
- Zaczynasz pracę w Polsce albo sprawdzasz pomysł i nie chcesz od razu zakładać firmy.
- Nie chcesz zajmować się fakturami, księgowością i sprawozdawczością.
- Jesteś cudzoziemcem i potrzebujesz dokumentów do zezwolenia na pracę i karty pobytu.
- Twój dochód mieści się w rocznych limitach stawek 6% i 9,6%.
Kiedy warto wybrać JDG
- Zależy Ci na stażu emerytalnym, zasiłku chorobowym i ubezpieczeniu zdrowotnym.
- Chcesz mieć własną firmę, własną historię współpracy z klientami i niezależność od pośrednika.
- Masz dużo wydatków, które można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu (KUP).
- Twój dochód wyraźnie przekracza 240 000 zł rocznie: wtedy trzeba policzyć Twój przypadek osobno.
Roczne limity w inkubatorze
Stawka 6% obowiązuje do 240 000 zł dochodu rocznie, 9,6% do 144 000 zł. Od nadwyżki ponad limit podatek wynosi 25,6%. 240 000 zł to nie punkt, w którym JDG staje się korzystniejsza, ale granica, po której w inkubatorze rośnie stawka. Stawki podano dla polskich rezydentów podatkowych. Więcej o tym, która stawka dotyczy Ciebie, na stronie „Inkubatory przedsiębiorczości dla programistów”.
Kwota wolna od podatku 30 000 zł rocznie nie jest uwzględniana w ciągu roku przy miesięcznych wypłatach: zostaje zwrócona po złożeniu rocznego zeznania. Dlatego z wypłat w ciągu roku potrącane jest nieco więcej niż 6%.
Co wziąć pod uwagę poza pieniędzmi
Bez ZUS część oszczędności w inkubatorze to po prostu brak ubezpieczenia: brak stażu emerytalnego, zasiłku chorobowego i ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ z tytułu tej umowy. Ubezpieczenie zdrowotne można wykupić osobno. Na JDG ZUS i składka zdrowotna dają staż i dostęp do NFZ, a w pierwszych latach są ulgi: pół roku bez składek społecznych i dwa lata preferencyjnego ZUS.
Kto może założyć JDG
Nie każdy cudzoziemiec może założyć JDG na takich samych zasadach jak obywatele Polski. Zgodnie z ustawą o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium RP (Dz.U. 2018 poz. 649, art. 4) to prawo mają:
- obywatele UE, Norwegii, Islandii, Liechtensteinu i Szwajcarii oraz członkowie ich rodzin, którzy z nimi mieszkają lub do nich dołączają;
- osoby z zezwoleniem na pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE;
- osoby z pobytem czasowym na określonych podstawach: Niebieska Karta UE, studia w Polsce, praca naukowa, łączenie z rodziną cudzoziemca mieszkającego w Polsce na stałe lub długoterminowo, kontynuowanie już prowadzonej JDG i niektóre inne;
- osoby z pobytem czasowym pozostające w związku małżeńskim z obywatelem Polski mieszkającym w Polsce;
- posiadacze ważnej Karty Polaka;
- osoby ze statusem uchodźcy, ochroną uzupełniającą, zgodą na pobyt ze względów humanitarnych lub zgodą na pobyt tolerowany;
- obywatele Ukrainy korzystający z ochrony czasowej (status UKR) oraz osoby, które na podstawie specustawy otrzymały kartę pobytu CUKR.
Osoby z kartą pobytu w celu wykonywania pracy, wizą pracowniczą lub humanitarną (w tym D21) nie mogą założyć JDG. Pozostaje im praca przez inkubator albo własna spółka z o.o.
Własna spółka z o.o.
Wspólnikiem spółki z o.o. może zostać każdy cudzoziemiec, nawet jeśli JDG jest dla niego niedostępna. Minimalny kapitał zakładowy to 5000 zł. Ta forma ma jednak swoje minusy:
- Spółkę można założyć samemu. Ale jedyny wspólnik płaci ZUS jak przedsiębiorca. Dlatego spółkę często zakłada się we dwóch: wtedy za samo bycie wspólnikiem ZUS nie jest płacony.
- Pełna księgowość: jest droższa niż w JDG.
- Podatek w dwóch etapach: spółka płaci CIT 9%, jeśli jej przychód za rok nie przekracza 2 mln euro, powyżej 19%. Gdy wypłacasz zysk jako dywidendę, potrąca się od niej jeszcze 19%.
- Członek zarządu cudzoziemiec bez swobodnego dostępu do rynku pracy, który przebywa w Polsce dłużej niż 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy, potrzebuje zezwolenia na pracę albo karty pobytu na działalność gospodarczą. Do zezwolenia spółka musi za poprzedni rok osiągnąć dochód nie niższy niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie i co najmniej przez rok zatrudniać dwóch pracowników na pełny etat na czas nieokreślony. Nowej spółce zezwolenie mogą wydać na okres do roku, jeśli pokaże środki lub plany pozwalające spełnić te warunki.
- Do karty pobytu na działalność gospodarczą spółka musi za poprzedni rok osiągnąć dochód nie niższy niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie albo co najmniej przez rok zatrudniać dwóch pracowników na pełny etat na czas nieokreślony. Jeśli tego jeszcze nie ma, trzeba wykazać środki lub plany pozwalające spełnić te warunki: inwestycje, nowe miejsca pracy, technologie. Potrzebne są też ubezpieczenie zdrowotne i stabilny dochód na utrzymanie.
Legalizacja i kredyt hipoteczny: co jest prostsze
Kartę pobytu na podstawie własnej działalności (JDG lub spółki z o.o.) trudniej uzyskać: urząd sprawdza, czy firma naprawdę działa. Potrzebny jest dochód za poprzedni rok nie niższy niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie, albo dwóch pracowników na pełny etat, albo dowody, że wkrótce to osiągniesz. Dla obywateli Ukrainy z JDG ten wymóg nie ma zastosowania do 4 marca 2027 roku.
Przy pracy przez inkubator podstawa jest inna: karta pobytu w celu wykonywania pracy, bez wymogów dotyczących firmy. Wynagrodzenie musi być nie niższe niż płaca minimalna (w 2026 roku 4806 zł brutto miesięcznie) i nie niższe niż za porównywalną pracę, potrzebne jest też ubezpieczenie zdrowotne. Umowa o dzieło nie daje NFZ, dlatego potrzebne będzie prywatne ubezpieczenie albo umowa zlecenia.
O kredycie hipotecznym decyduje bank, a wymagania banków są różne. Zwykle banki chcą widzieć co najmniej 12 miesięcy dochodu z umowy przez inkubator. Dla JDG na ryczałcie okres jest zwykle taki sam, ale dochód z umowy o dzieło banki często uwzględniają w większej wysokości. Właściciele spółki z o.o. powinni sprawdzić warunki w konkretnym banku.
Najczęstsze pytania
Co jest tańsze: inkubator czy JDG?
Przy dochodach mieszczących się w rocznych limitach inkubator zwykle wychodzi taniej: nie ma ZUS ani składki zdrowotnej, podatek wynosi 6% lub 9,6%. Nie oznacza to jednak „zawsze taniej”: przy bardzo wysokich dochodach, kosztach, które można odliczyć, albo gdy potrzebujesz ubezpieczenia, trzeba policzyć konkretny przypadek.
Czy można przejść z JDG do inkubatora i z powrotem?
Tak. To różne formy pracy i możesz wybrać tę, która pasuje Ci teraz. Po przejściu do inkubatora Twoi klienci podpisują umowę z inkubatorem, a nie z Tobą.
Czy do pracy z klientami zagranicznymi potrzebna jest własna firma?
Nie. Przez inkubator można wystawiać faktury klientom z UE i innych krajów, inkubator wystawia je we własnym imieniu.